Psikolojik destek arayan kişilerin karşısına farklı mesleki unvanlar çıkabilir.
Psikolog, klinik psikolog, psikiyatrist ve psikoterapist gibi kavramlar günlük dilde zaman zaman birbirinin yerine kullanılabiliyor. Ancak bu kavramlar aynı şeyi ifade etmez. Özellikle psikolog ile klinik psikolog arasındaki farkın anlaşılması, kişinin destek alacağı uzmanın eğitimini ve çalışma alanını değerlendirmesine yardımcı olabilir.
Psikolog kimdir?
Psikolog, üniversitelerin psikoloji lisans programından mezun olan kişidir. Psikoloji oldukça geniş bir bilim alanıdır. Psikologlar eğitimlerine ve uzmanlaştıkları alana göre: araştırma, eğitim, örgüt ve çalışma psikolojisi, gelişim psikolojisi ve farklı uygulama alanlarında çalışabilirler.
Dolayısıyla psikoloji lisansından mezun olmak kişinin otomatik olarak klinik psikolog olduğu anlamına gelmez.
Klinik psikolog kimdir?
Klinik psikoloji, psikolojinin ruhsal sorunların değerlendirilmesi ve psikolojik müdahalelerle ilgilenen uzmanlık alanlarından biridir.
Klinik psikologlar klinik psikoloji alanında lisansüstü eğitim alırlar. Bu eğitim kapsamında psikopatoloji, klinik değerlendirme, psikoterapi yaklaşımları ve ilgili uygulama alanlarında ileri eğitim alınabilir.
Mesleki yetki ve unvanların hukuki kapsamı ülkeye göre değişebileceği için kişinin hizmet aldığı ülkedeki güncel mevzuat da dikkate alınmalıdır.
Klinik psikolog yalnızca psikolojik bozukluklarla mı çalışır?
Hayır. Klinik psikologlar depresyon, kaygı bozuklukları veya obsesif-kompülsif bozukluk gibi klinik sorunlarla çalışabilecekleri gibi kişinin yaşamındaki başka psikolojik güçlükleri de ele alabilirler.
Örneğin: ilişki sorunları, yas, yaşam değişiklikleri, stres, duygu düzenleme güçlükleri ve tekrar eden davranış örüntüleri psikoterapinin konusu olabilir.
Psikolog ile psikiyatrist arasındaki fark nedir?
Psikiyatrist tıp fakültesini tamamladıktan sonra psikiyatri alanında uzmanlık eğitimi alan hekimdir. Bu nedenle tıbbi değerlendirme yapabilir ve ilaç tedavisi düzenleyebilir. Psikologlar ise tıp doktoru değildir ve hekim yetkilerine sahip değildir. Bazı klinik durumlarda psikoterapi ve psikiyatrik tedavi birlikte yürütülebilir. Bu iki alan birbirinin rakibi veya alternatifi olmak zorunda değildir.
Psikoterapist ayrı bir meslek midir?
“Psikoterapist” ifadesinin hukuki kullanımı ülkelere göre değişebilir. Psikoterapi uygulayan kişinin temel mesleki eğitiminin yanında kullandığı psikoterapi yaklaşımına ilişkin yeterli eğitim ve süpervizyona sahip olup olmadığını değerlendirmek önemlidir.
Bu nedenle yalnızca sosyal medya profilindeki bir unvana bakmak yerine kişinin akademik ve mesleki eğitimini incelemek daha sağlıklı olabilir.
Psikolojik destek alırken nelere bakılabilir?
Bir uzman seçerken: lisans eğitimi, lisansüstü uzmanlık alanı, psikoterapi eğitimleri, çalıştığı klinik alanlar ve mesleki deneyimi incelenebilir.
Kişinin ihtiyacı ile uzmanın çalışma alanının örtüşmesi önemlidir.
Her klinik psikolog aynı terapi yöntemini mi kullanır?
Hayır. Klinik psikologlar farklı psikoterapi yaklaşımlarında eğitim alabilirler. Bu nedenle yalnızca: “Klinik psikolog mu?” sorusunun yanında: “Hangi psikoterapi yaklaşımında eğitim almış?” ve “Benim yaşadığım sorunla çalışıyor mu?” soruları da önemlidir.
İyi bir psikolog seçerken yalnızca takipçi sayısına bakılır mı?
Sosyal medyada görünür olmak mesleki yeterliliğin doğrudan göstergesi değildir.
Benzer şekilde bir uzmanın çok az sosyal medya kullanması da yeterliliği hakkında olumsuz bir sonuç vermez.
Mesleki eğitim, çalışma alanı ve profesyonel çerçeve daha anlamlı ölçütlerdir.
İlk görüşme de önemlidir
Akademik yeterlilik önemli olmakla birlikte psikoterapi aynı zamanda profesyonel bir çalışma ilişkisidir. Kişinin kendisini güvenli biçimde ifade edebilmesi, terapi çerçevesini anlayabilmesi ve sürece ilişkin sorularını konuşabilmesi önemlidir.
İlk görüşme bu açıdan da değerlendirilebilir.
Sonuç
Psikolog ve klinik psikolog aynı kavram değildir. Psikolog unvanı psikoloji lisans eğitimini ifade ederken klinik psikoloji, ruhsal sorunların değerlendirilmesi ve psikolojik müdahaleler konusunda ileri uzmanlık gerektiren bir alandır.
Psikolojik destek ararken yalnızca unvana değil, uzmanın eğitimine, çalışma alanlarına ve psikoterapi yeterliliğine bakmak önemlidir.