Yoğun kaygı yaşayan birçok kişi belirtileri yalnızca zihninde değil, bedeninin farklı bölgelerinde de hisseder. “Stres olduğumda midem bozuluyor.”, “Kaygılanınca boğazım düğümleniyor.”, “Omuzlarım sürekli gergin.”, gibi ifadeler oldukça yaygındır. Stres ve kaygı fizyolojik süreçlerle ilişkili olabildiğinden bu tür belirtilere eşlik edebilir. Ancak aynı belirtilerin fiziksel nedenleri de olabileceği unutulmamalıdır.
Kaygı mide ve bağırsakları etkileyebilir mi?
Beyin ile sindirim sistemi arasında karşılıklı bir iletişim vardır. Stresli dönemlerde bazı kişiler mide bulantısı, karın rahatsızlığı veya bağırsak alışkanlıklarında değişiklik fark edebilir. Örneğin önemli bir görüşmeden önce kişinin tuvalete gitme ihtiyacının artması bu ilişkinin günlük yaşamdaki örneklerinden biridir. Ancak devam eden sindirim sistemi belirtilerinin nedeninin yalnızca stres olduğu varsayılmamalıdır.
Boğazda düğümlenme veya sıkışma hissi
Bazı kişiler yoğun kaygı sırasında boğazlarında bir şey varmış veya yutkunmak zorlaşmış gibi hissedebilir. Kas gerginliği ve kişinin boğaz bölgesine yoğun dikkat göstermesi bu hissin daha belirgin hale gelmesine katkıda bulunabilir. Fakat gerçek yutma güçlüğü, ağrı veya devam eden başka belirtiler bulunuyorsa uygun tıbbi değerlendirme önemlidir.
Kaslar neden gerilir?
Stres tepkisi sırasında beden olası bir tehdide hazırlanır. Kasların gerilmesi bu sistemin parçalarından biridir. Stres uzun sürdüğünde kişi özellikle boyun, omuz, çene veya sırt bölgesinde gerginlik fark edebilir. Bazı kişiler dişlerini sıktığını veya omuzlarını sürekli yukarıda tuttuğunu ancak ağrı ortaya çıktıktan sonra fark eder.
Bedensel belirtileri takip etmek
Bir bölgedeki rahatsızlıktan endişelenildiğinde dikkat sürekli oraya yönelebilir.
Kişi: “Boğazım hâlâ sıkışıyor mu?”, “Midemde yine bir şey oldu mu?”, diye kendisini kontrol edebilir. Dikkatin aynı bölgede kalması küçük değişikliklerin daha kolay fark edilmesine neden olabilir.
Belirti ile korku birbirini besleyebilir
Kişi mide rahatsızlığını fark eder. Bunun ciddi bir hastalık olduğunu düşünür. Kaygısı artar. Artan stres sindirim sistemindeki rahatsızlığın daha belirgin hissedilmesine katkıda bulunabilir. Kişi de bunu ilk düşüncesinin doğru olduğunun kanıtı olarak değerlendirebilir. Bu döngü bazı kişilerde belirtilerle ilgili kaygıyı sürdürebilir.
Ne zaman hekime başvurulmalı?
Bir fiziksel belirtinin psikolojik olup olmadığına internet üzerinden karar vermek doğru değildir. Yeni başlayan, devam eden, şiddetlenen veya kişinin günlük yaşamını etkileyen belirtilerde uygun sağlık değerlendirmesi yapılmalıdır.
Psikolojik faktörlerin değerlendirilmesi tıbbi değerlendirmeye alternatif olmak zorunda değildir; bazı durumlarda iki alan birlikte ele alınabilir.
Psikolojik destek ne zaman düşünülebilir?
Tıbbi açıdan gerekli değerlendirmeler yapılmış olmasına rağmen kaygı, beden kontrolü ve belirtilerle ilgili endişe günlük yaşamınızın önemli bir bölümünü kaplıyorsa psikolojik destek yararlı olabilir.