Bazen yalnız kalmak iyi gelir. Yoğun bir günün ardından sessizlik istemek veya bir süre kendi başına vakit geçirmek tamamen doğal bir ihtiyaçtır. Ancak bazı dönemlerde kişi yalnızca dinlenmek için değil, insanlarla görüşmek giderek zorlaştığı için uzaklaşmaya başlayabilir.
Mesajlara cevap vermek istemeyebilir, arkadaşlarının davetlerini reddedebilir veya ailesiyle daha az konuşabilir.
Bir süre sonra:“Kimseyi görmek istemiyorum.” diye düşünebilir.
Bu değişimin neden ortaya çıktığını anlamak önemlidir.
Yalnız kalma ihtiyacı her zaman sorun mudur?
Hayır. İnsanların sosyal ihtiyaçları birbirinden farklıdır. Bazıları daha fazla yalnız zamana ihtiyaç duyar. Bu nedenle tek başına vakit geçirmek psikolojik bir problem değildir.
Önemli olan kişinin önceki yaşam düzenine kıyasla belirgin bir değişiklik olup olmadığıdır. Eskiden sosyal ilişkilerden keyif alan bir kişinin giderek herkesten uzaklaşması farklı değerlendirilmelidir.
Depresif dönemlerde neden insanlardan uzaklaşılabilir?
Depresif belirtiler yaşayan kişi sosyal etkileşim için gerekli enerjiyi bulmakta zorlanabilir. Konuşmak, hazırlanmak veya dışarı çıkmak bile yorucu gelebilir.
Ayrıca kişi: “Zaten keyif alamayacağım.” diye düşünebilir.
Bu nedenle davetleri reddetmeye başlayabilir.
“Kimseye yük olmak istemiyorum”
Bazı kişiler çevresindeki insanları kendi sorunlarıyla rahatsız etmek istemediğini düşünebilir. Bu nedenle zorlandığını paylaşmak yerine geri çekilebilir.
Bazen: “Beni böyle görmelerini istemiyorum.” düşüncesi de sosyal uzaklaşmaya katkıda bulunabilir.
Uzaklaştıkça neden geri dönmek zorlaşabilir?
Başlangıçta yalnız kalmak rahatlatıcı olabilir. Sosyal sorumluluklar azalır. Fakat zaman geçtikçe arkadaşlarla veya aileyle görüşmek daha zor hale gelebilir.
Kişi: “Uzun zamandır aramadım, şimdi ne diyeceğim?” diye düşünmeye başlayabilir. Böylece birkaç günlük geri çekilme daha uzun bir sosyal izolasyona dönüşebilir.
Yalnızlık ve yalnız kalmak aynı şey değildir
Kişi yalnız kalmayı seçebilir ve bundan memnun olabilir. Yalnızlık ise çoğunlukla ihtiyaç duyulan sosyal bağın bulunmadığı hissini ifade eder.
Bir insan fiziksel olarak yalnız olduğu halde kendisini yalnız hissetmeyebilir.
Aynı şekilde kalabalık bir ortamda bulunmasına rağmen yoğun yalnızlık hissedebilir. Bu ayrım kişinin yaşadığı deneyimi anlamak açısından önemlidir.
Sosyal geri çekilme yalnızca depresyonda mı görülür?
Hayır sadece depresyonda görülmez. Kaygı, sosyal kaygı, travmatik yaşantılar, tükenmişlik, ilişki sorunları ve başka psikolojik süreçlerde de sosyal geri çekilme görülebilir.
Bu nedenle kişinin insanlardan uzaklaşmasının nedeni yalnızca davranışa bakılarak belirlenemez.
Ne zaman psikolojik destek düşünülebilir?
İnsanlardan uzaklaşma uzun süredir devam ediyor, eskiden önemli olan ilişkilerinizden kopmanıza neden oluyor veya buna isteksizlik, keyif kaybı, yoğun üzüntü ya da umutsuzluk eşlik ediyorsa profesyonel değerlendirme yararlı olabilir.
Psikoterapide kişinin sosyal geri çekilmesinin nedenleri ve bu davranışın kısa ve uzun vadede yaşamına nasıl etki ettiği değerlendirilebilir.