“Benim ciddi bir psikolojik rahatsızlığım yok. Terapiye gitmem gereksiz mi olur?”
Bu düşünce psikoterapiye başlamayı değerlendiren kişilerde görülebilir.
Psikoterapinin yalnızca psikolojik bozukluğu bulunan kişilere yönelik olduğu düşünülebilir.
Oysa psikoterapiye başlamak için kişinin mutlaka psikiyatrik bir tanıya sahip olması gerekmez.
İnsanlar yaşamlarının farklı dönemlerinde çeşitli nedenlerle psikolojik destek alabilir.
Terapi yalnızca hastalık tedavisi değildir
Psikoterapi bazı psikolojik bozuklukların tedavisinde kullanılabilir.
Kaygı bozuklukları, depresyon, obsesif-kompülsif bozukluk, travmayla ilişkili sorunlar ve başka klinik durumlarda psikoterapi tedavinin önemli bir parçası olabilir. Ancak psikoterapinin kullanım alanı bunlarla sınırlı değildir.
İnsanlar başka hangi nedenlerle terapiye gider?
Kişi: ilişkilerinde sürekli benzer sorunları yaşadığı, ayrılık sonrasında zorlandığı, yas sürecinden geçtiği, stresle baş etmekte zorlandığı, önemli bir yaşam değişikliğine uyum sağlamaya çalıştığı, karar vermekte zorlandığı veya kendi duygu ve davranış örüntülerini daha iyi anlamak istediği için terapiye başvurabilir. Bu durumların her biri psikiyatrik bozukluk anlamına gelmez.
“Sorunum yeterince büyük değil” düşüncesi
Kişi yaşadığı sorunu başkalarının yaşadıklarıyla karşılaştırabilir. “İnsanların çok daha ciddi sorunları var.” diye düşünüp yardım almayı erteleyebilir. Ancak psikolojik desteğin gerekli olup olmadığı başkalarının yaşadığı zorluklara göre belirlenmez.
Sorunun sizin yaşamınız üzerindeki etkisi önemlidir.
Kendini tanımak için terapiye gidilir mi?
Evet, ancak psikoterapi yalnızca genel bir kişisel gelişim sohbeti değildir.
Kişinin kendisini tanıması terapi sürecinin bir parçası olabilir.
Örneğin kişi:
Neden aynı ilişki örüntülerini tekrar ediyorum?
Neden eleştiriye bu kadar hassasım?
Neden sınır koymakta zorlanıyorum?
Neden belirsizlik beni bu kadar rahatsız ediyor?
gibi sorular üzerinde çalışabilir.
Amaç yalnızca geçmiş hakkında konuşmak değil, bugün devam eden örüntüleri anlamak ve gerektiğinde değiştirebilmektir.
Her zor duygu terapi gerektirir mi?
Hayır gerektirmez. Üzüntü, kaygı, öfke, hayal kırıklığı ve stres insan yaşamının doğal parçalarıdır.
Her zor duygu psikolojik bozukluk olmadığı gibi her zor dönem de mutlaka terapi gerektirmez.
İnsanların önemli bir bölümü bazı yaşam güçlükleriyle kendi kaynakları ve sosyal destekleri sayesinde baş edebilir. Ancak sorun uzun sürüyor, tekrar ediyor veya yaşamınızı belirgin biçimde etkiliyorsa profesyonel destek seçeneği değerlendirilebilir.
Terapi sorunları tamamen ortadan kaldırır mı?
Psikoterapinin amacı kişinin hayatında hiçbir zaman kaygı, üzüntü veya stres yaşamaması değildir.
Bu gerçekçi bir hedef olmaz.
Amaç kişinin yaşadığı duyguları daha iyi anlayabilmesi, işlevsel olmayan örüntüleri fark edebilmesi ve zorlayıcı durumlarla daha etkili biçimde baş edebilmesidir.
Terapi tavsiye almak mıdır?
Psikoterapi:
“İşinden ayrıl.”
“Bu ilişkiyi bitir.”
“Şunu yap.”
şeklinde hayat kararlarının terapist tarafından verildiği bir süreç değildir.
Kişinin kendi ihtiyaçlarını, düşüncelerini ve seçeneklerini daha açık biçimde değerlendirebilmesi hedeflenir.
Nihai kararlar kişinin kendisine aittir.
Tanı konulmasından korkuyorsam?
Psikoloğa başvurmak otomatik olarak bir psikiyatrik tanı alacağınız anlamına gelmez.
Klinik değerlendirme kişinin yaşadığı güçlüğün niteliğini anlamaya yöneliktir.
Bazı durumlarda bir psikolojik bozukluk bulunabilir.
Bazı durumlarda ise kişinin yaşadığı güçlük yaşam koşulları veya belirli psikolojik örüntüler çerçevesinde ele alınabilir.
Ne zaman psikiyatrik değerlendirme gerekebilir?
Bazı durumlarda psikoterapiye ek olarak psikiyatri değerlendirmesi uygun olabilir.
Belirtilerin şiddeti, kişinin işlevselliği, duygudurum değişiklikleri, psikotik belirtiler, ilaç tedavisi ihtiyacı ve diğer klinik faktörler bu kararda rol oynayabilir.
Psikoterapi ve psikiyatrik tedavi gerektiğinde birlikte yürütülebilir.
Terapiye başlamak için doğru zaman ne zaman?
Bunun herkes için geçerli tek bir cevabı yoktur.
Ancak kişi:
“Aynı şeyleri tekrar tekrar yaşıyorum.”
“Bunu uzun süredir düşünüyorum ama değiştiremiyorum.”
“Hayatımın gereğinden fazla kısmını bu sorun yönetiyor.”
diye düşünmeye başladıysa psikoterapi seçeneğini değerlendirebilir.
Yardım almak için mutlaka bir tanının veya krizin ortaya çıkmasını beklemek gerekmez.
Sonuç
Psikoterapiye başlamak için kişinin mutlaka psikolojik bir bozukluğa sahip olması gerekmez.
Bazen terapi belirli bir psikolojik bozukluğun tedavisinin parçasıdır.
Bazen de kişinin yaşamındaki bir güçlüğü, ilişki örüntüsünü veya tekrar eden psikolojik süreci ele almak için kullanılır.
Önemli olan terapiye:
“Bende ne hastalık var?” sorusuyla başlamak zorunda olmadığınızı bilmektir.
Bazen daha işlevsel başlangıç sorusu:
“Hayatımda neyin değişmesini istiyorum?” olabilir.
Çalıştığım klinik konuları görmek için Çalışma Alanlarım, psikoterapinin nasıl yürütüldüğünü öğrenmek için Terapi Seçenekleri bölümünü inceleyebilirsiniz.