Psikoterapiye başlamayı düşünen kişilerin en sık sorduğu sorulardan biri:
“Kaç seansta düzelirim?” olabilir.
Bu sorunun herkes için geçerli tek bir cevabı yoktur.
Psikoterapinin süresi kişinin başvuru nedenine, yaşadığı sorunun niteliğine, hedeflerine, kullanılan terapi yaklaşımına ve süreç içerisinde ortaya çıkan ihtiyaçlara göre değişebilir.
Bu nedenle daha ilk görüşmeden: “Tam olarak şu kadar seansta biter.” şeklinde kesin bir süre vermek her zaman mümkün değildir.
Psikoterapi nasıl başlar?
Psikoterapi genellikle kişinin neden destek almak istediğini anlamaya yönelik ilk görüşmeyle başlar.
İlk görüşmede: başvuru nedeni, yaşanan sorunların ne zamandır devam ettiği, günlük yaşam üzerindeki etkileri, kişinin beklentileri ve terapi hedefleri ele alınabilir.
Amaç yalnızca belirtileri listelemek değil, kişinin yaşadığı durumu bütüncül biçimde anlamaya başlamaktır.
Değerlendirme sürecinde neler olur?
Bazı sorunların anlaşılması tek görüşmeden daha uzun sürebilir.
Örneğin kişinin: hangi durumlarda kaygılandığı, hangi düşüncelerin tekrar ettiği, hangi davranışların sorunu sürdürdüğü, ilişkilerinde hangi örüntülerin bulunduğu ve yaşadığı güçlüğün hayatının farklı alanlarını nasıl etkilediği değerlendirilebilir.
Gerektiğinde psikiyatrik veya tıbbi değerlendirme de önerilebilir.
Terapi hedefleri nasıl belirlenir?
Terapi hedefleri mümkün olduğunca kişinin ihtiyaçlarına göre oluşturulur.
Örneğin: “Kaygım tamamen yok olsun.” yerine, “Kaygı nedeniyle kaçındığım durumlara yeniden girebilmek.” daha işlevsel ve gözlemlenebilir bir hedef olabilir.
Benzer şekilde: “Hiç üzülmek istemiyorum.” yerine, “Zor duygularla daha işlevsel biçimde baş edebilmek.” üzerinde çalışılabilir.
Psikoterapinin amacı bütün olumsuz duyguları ortadan kaldırmak değildir.
Her seansta ne konuşulur?
Psikoterapi yalnızca haftanın nasıl geçtiğinin anlatıldığı bir sohbet değildir.
Görüşmelerde kişinin terapi hedefleriyle ilişkili: düşünceler, duygular, davranışlar, ilişki örüntüleri, kaçınmalar ve günlük yaşamda karşılaştığı güçlükler ele alınabilir.
Kullanılan terapi yaklaşımına göre seansların yapısı değişebilir.
Terapi kaç seans sürer gibi bir soruya tek bir sayı vermek doğru olmaz. Bazı daha sınırlı sorunlar daha kısa süreli çalışmalarla ele alınabilirken uzun süredir devam eden, birden fazla yaşam alanını etkileyen veya karmaşık klinik tablolar daha uzun bir süreç gerektirebilir. Aynı tanıya sahip iki kişinin bile terapi süreleri aynı olmak zorunda değildir. Çünkü psikoterapi yalnızca tanıya değil, kişiye ve yaşadığı sorunun yapısına göre planlanır.
“Kaç seans kaldı?” sorusu konuşulabilir mi?
Evet. Terapi süreci boyunca ilerleme ve hedefler yeniden değerlendirilebilir. Başlangıçta önemli görünen bazı konular zamanla değişebilir. Bazı hedeflere ulaşılırken yeni çalışma alanları ortaya çıkabilir. Bu nedenle terapinin süresi başlangıçta verilen değişmez bir sayıdan çok, süreç içinde değerlendirilen bir konu olabilir.
Terapi neden bazen uzun sürebilir?
Bazı psikolojik örüntüler yıllar içerisinde gelişmiş olabilir. Kişi bir düşüncenin kendisine zarar verdiğini anlamasına rağmen aynı davranışı sürdürmeye devam edebilir. Çünkü psikoterapide değişim yalnızca: “Bunun nedenini anladım.” noktasından ibaret değildir.
Yeni düşünme ve davranış biçimlerinin günlük yaşamda uygulanması ve zaman içerisinde daha kalıcı hale gelmesi gerekebilir.
Terapinin işe yarayıp yaramadığı nasıl anlaşılır?
İlerleme yalnızca kişinin:
“Artık hiç kötü hissetmiyorum.” demesiyle ölçülmez.
Örneğin kişi; eskiden kaçındığı durumlarla daha rahat karşılaşabiliyor, kaygı geldiğinde daha işlevsel tepki verebiliyor, ilişkilerinde sınırlarını daha açık ifade edebiliyor, tekrarlayan davranışlarını daha erken fark edebiliyor ve günlük yaşamını daha özgür biçimde sürdürebiliyorsa bunlar önemli değişimler olabilir.
Terapi ne zaman sonlandırılır?
Psikoterapinin sonlandırılması mümkün olduğunca planlı biçimde ele alınabilir.
Hedeflerdeki ilerleme, kişinin kazandığı beceriler, halen devam eden güçlükler ve terapi sonrasında bunlarla nasıl baş edileceği konuşulabilir. Terapiyi sonlandırmak, kişinin hayatında bir daha hiçbir sorun yaşamayacağı anlamına gelmez. Amaç kişinin terapi dışında da kendi psikolojik kaynaklarını daha etkili kullanabilmesidir.
Benim psikoterapi sürecim nasıl ilerliyor?
Çalışma sürecim genel olarak:
İlk Görüşme → Değerlendirme → Geri Bildirim → Terapi Süreci → Takip çerçevesinde ilerlemektedir.
Ancak her bireyin ihtiyaçları farklı olduğu için süreç bireysel olarak planlanır.