Yeni bir şehre taşınmak veya yeni bir işe başlamak dışarıdan bakıldığında heyecan verici bir başlangıç gibi görünebilir. Kişi bu değişikliği kendisi istemiş bile olabilir. Ancak yeni hayat başladığında beklenmedik bir yabancılık hissi ortaya çıkabilir: “Buraya gelmek istiyordum ama neden kendimi ait hissetmiyorum?” Çünkü yeni bir başlangıç yalnızca yeni fırsatlar değil, aynı zamanda eski alışkanlıkların ve tanıdık çevrenin değişmesi anlamına gelir.
Taşınmak neden psikolojik olarak yorucu olabilir?
Eski yaşadığınız yerde günlük yaşamın birçok parçası otomatik hale gelmiştir. Marketin nerede olduğunu, hangi yolu kullanacağınızı, nerede kahve içeceğinizi, kimleri arayabileceğinizi bilirsiniz. Yeni bir yerde ise küçük kararlar bile bilinçli düşünmeyi gerektirir. Bu nedenle taşınma yalnızca fiziksel değil, zihinsel bir uyum sürecidir.
Aidiyet hemen oluşmayabilir
Yeni bir şehirde veya ülkede kişi başlangıçta ziyaretçi gibi hissedebilir. Çevresindeki insanlar kendi yaşamlarına ve sosyal ilişkilerine çoktan sahiptir. Kişi ise bu düzenin içine yeni girmektedir. Aidiyet çoğu zaman tek bir anda ortaya çıkmaz. Rutinler, ilişkiler ve tanıdık yerler oluştukça zaman içinde gelişebilir.
Yeni işe başlamak neden streslidir?
Yeni bir iş yalnızca görevlerin değişmesi değildir. Yeni yöneticiler, iş arkadaşları, beklentiler, kurallar ve sosyal ilişkiler anlamına gelir.
Kişi bir yandan işini öğrenirken bir yandan: “Beni nasıl değerlendiriyorlar?” “Yeterince iyi miyim?” gibi düşünceler yaşayabilir.
Özellikle belirsizliğe karşı hassas kişiler için bu dönem daha zorlayıcı olabilir.
Eski hayatı idealize etmek
Yeni yaşamda sorunlarla karşılaşıldığında geçmiş olduğundan daha iyi hatırlanabilir. “Eskiden her şey daha kolaydı.” düşüncesi ortaya çıkabilir.
Elbette eski yaşamın gerçekten daha uygun olduğu durumlar olabilir. Ancak uyum sürecindeki zorluklar da geçmişin olumlu yönlerinin daha fazla hatırlanmasına neden olabilir.
Yeni yerde yalnızlık
Taşınma sonrasında eski sosyal çevre fiziksel olarak uzakta kalabilir. Yeni ilişkiler ise henüz yeterince gelişmemiştir. Bu, ara dönem kişinin yalnızlık hissetmesine neden olabilir. Kişi: “Buraya ait değilim.” diye düşünebilir. Ancak yalnızlık hissi her zaman verilen kararın yanlış olduğunun kanıtı değildir.
Yeni düzen nasıl oluşur?
Uyum yalnızca bekleyerek gerçekleşmeyebilir.
Yeni çevreyi tanımak, günlük rutinler oluşturmak, sosyal ilişkiler geliştirmek ve yaşam içerisinde tanıdık alanlar yaratmak aidiyet hissinin gelişmesine yardımcı olabilir.
Amaç eski yaşamın birebir kopyasını oluşturmak değil, yeni koşullarda sürdürülebilir bir düzen geliştirmektir.
Uyum sağlamak zorundaymış gibi hissetmek
Kişi çevresinden: “Ne güzel yere taşındın.”, “Yeni işin harika.” gibi yorumlar duyduğunda zorlandığını söylemekten çekinebilir.
Çünkü memnun olması gerektiğini düşünür. Oysa olumlu bir değişiklikten memnun olmak ve aynı zamanda uyum sürecinde zorlanmak mümkündür.
Ne zaman psikolojik destek düşünülebilir?
Taşınma veya iş değişikliği sonrasında yaşadığınız stres uzun süredir devam ediyor, günlük işlevselliğinizi belirgin biçimde etkiliyor veya yeni yaşamınızla ilişki kurmanızı ciddi şekilde zorlaştırıyorsa psikolojik değerlendirme yararlı olabilir.
Psikoterapide değişimin anlamı, kaybedilen eski düzen, yeni yaşamdan beklentiler ve uyum sürecini zorlaştıran düşünce ve davranışlar değerlendirilebilir.