Bir ortama girdiğinizde insanların sizi nasıl gördüğünü merak etmek normaldir. Ancak bazen bu merak yoğun bir kaygıya dönüşebilir.
“Burnuma bakıyorlar mı?”
“Kilomu fark ettiler mi?”
“Fotoğrafta kötü çıktığımı düşünüyorlar mı?”
Kişi sosyal ortamda konuşmaya veya yaşadığı ana odaklanmak yerine insanların kendi görünüşünü nasıl değerlendirdiğini takip etmeye başlayabilir.
İnsanların bana baktığını neden düşünüyorum?
Görünüşümüzde rahatsız olduğumuz bir özellik varsa diğer insanların da aynı özelliğe dikkat ettiğini varsayabiliriz.
Örneğin kişi cildindeki küçük bir değişikliği bütün gün düşünüyorsa karşısındaki kişinin yüzüne bakmasını: “Cildime bakıyor.”şeklinde yorumlayabilir.
Oysa birinin nereye baktığını görmek, ne düşündüğünü kesin olarak bilmemizi sağlamaz.
Zihin okumaya çalışmak
Kişi bazen başkalarının düşüncelerini tahmin etmeye çalışabilir.
“Bana baktı, kesin kötü olduğumu düşündü.”
“Fotoğrafımı beğenmediğine göre çirkin buldu.”
Bu yorumlar gerçek bir bilgiye değil varsayıma dayanabilir. Ancak kaygı arttığında varsayım gerçekmiş gibi hissedilebilir.
Sosyal ortamlardan kaçınmak
Görünüşünün değerlendirileceğinden korkan kişi bazı sosyal ortamlardan uzaklaşabilir. Fotoğraf çekilmek istemeyebilir. Kalabalık ortamlarda rahat edemeyebilir. Belirli kıyafetleri giymekten kaçınabilir. Kısa vadede kaçınmak rahatlatabilir.Ancak uzun vadede kişinin: “Görünüşüm yüzünden bu ortamlarla baş edemiyorum.” inancını güçlendirebilir.
Sürekli onay almak neden yeterli olmayabilir?
Kişi: “Nasıl görünüyorum?” diye sık sık sorabilir. Olumlu bir cevap kısa süreli rahatlama sağlar. Fakat kişi kendi değerlendirmesine güvenmiyorsa: “Gerçeği söylemiyor olabilir.” düşüncesi ortaya çıkabilir. Bu nedenle güvence arama davranışı tekrar edebilir.
Sosyal kaygı ile beden algısı arasındaki ilişki
Başkaları tarafından olumsuz değerlendirilme korkusu sosyal kaygıda da görülebilir. Beden algısıyla ilgili güçlüklerde ise bu değerlendirme korkusu özellikle fiziksel görünüş üzerinde yoğunlaşabilir. Bazı kişilerde iki alan birbiriyle örtüşebilir. Bu nedenle yalnızca tek bir belirti üzerinden değerlendirme yapmak doğru değildir.
Başkalarının ne düşündüğünü kontrol edebilir miyiz?
İnsanların bizim hakkımızdaki bütün düşüncelerini bilmek veya kontrol etmek mümkün değildir. Buna rağmen kişi sürekli olumlu değerlendirilmek istediğinde sosyal ortamlar giderek daha yorucu hale gelebilir.
Psikolojik çalışmanın amacı herkesin kişiyi güzel bulmasını sağlamak değildir.
Kişinin kendi görünüşü ve başkalarının değerlendirmeleriyle kurduğu ilişkiyi ele almaktır.
Ne zaman destek alınabilir?
Görünüşünüz hakkında başkalarının ne düşündüğü gün içinde sürekli zihninizi meşgul ediyor, sosyal ilişkilerinizi etkiliyor veya kaçınmanıza neden oluyorsa profesyonel değerlendirme düşünülebilir.